Jeroen is boos

De Nederlandse afhankelijkheid van Russisch gas en Arabische olie

Als een van de talloze kwaliteitskranten van Nederland een artikel begint met “Poetin is boos en het Midden-Oosten staat in brand”, dan kun je als lezer kiezen voor verklaring van zulke onzin uit minstens vijf opties.

1.De journalist is net van het Jeugdjournaal overgestapt naar de Volkskrant; uit mijn goeie ouwe tijd bij het NOS-Journaal herinner ik me nog dat redactrice Marga van Praag van het Jeugdjournaal langs kwam met een vraag over China en na het antwoord vroeg: ‘Mao? Wie is dat?’

2.Andere optie: de werkdruk bij de krant is zo groot dat voor enige intellectuele precisie geen tijd meer is, want Poetin is helemaal niet “boos” (hij lacht zich rot) en het Midden-Oosten, waartoe meestal zo’n zestien landen en oliestaatjes worden gerekend, staat helemaal niet helemaal in brand, alleen Syrië, een stuk van Irak en het kleine Gaza. Syrië en Gaza zijn van 0,0 belang voor ons gas of onze olie.

3.Het kan zijn dat de journalist al zo vaak over gas uit Rusland en olie uit het Midden-Oosten heeft geschreven, dat hij de feiten al te losjes uit zijn mouw schudt. Zodra je op Google naar foto’s zoekt van de betreffende journalist, Jeroen Trommelen, lijkt dat een onvermijdelijke conclusie. De eerste foto toont JT naast een affiche met de oproep: Stop de Broeikas en hij is grijs en heeft rimpels. Dus godweet hoe lang hij al met kromme tenen verslag voor zijn broodheer heeft moeten doen van het achterlijke energiebeleid van opeenvolgende Nederlandse regeringen.

Al in de tweede alinea zijn daar meer aanwijzingen voor te vinden. JT ziet onze afhankelijkheid van energiegrondstoffen uit rampenlanden alleen ingeperkt door “een vleugje duurzame energie en een snufje Noordzee-olie”. Jeroen toch! Wat zijn de exacte percentages van het vleugje en snufje in NL? Je vergeet ons eigen aardgas in Slochteren en omgeving, ooit de grootste aardgasbel ter wereld (tot er nog grotere werden gevonden). Nederland importeert ook veel gas uit Groot-Brittannië. Jeroen, je vergeet dat er plannen waren om leeggepompte aardgasveldjes in het Noorden des Lands weer te vullen met Russisch spul. Jeroen vergeet de buitenlandse steenkolen uit brave landen die bijvoorbeeld in de electriciteitscentrale Delfzijl gebruikt worden om de gigantische serverfarms van Google daar van stroom te voorzien (bijna geen enkele milieu-vriend maakt zich druk om het energieslorpende computergebruik en internetverkeer – nee, het is overal ‘Follow us on Twitter’ en ‘Like us on Facebook’). En JT, je vergeet andere alternatieve maar niet per se duurzame energiebronnen in Nederland zoals stadswarmtebronnen (warm water uit verbranding van huisvuil voor complete woonwijken e.d.). En waar plaats jij JT de energie uit menselijke spieren? Stel je voor dat iedereen in zijn eigen gemeente de fiets zou pakken i.p.v. de auto?

4.De journalist is zo gefrustreerd dat hij alleen nog maar boos is en dankzij die waas voor zijn ogen niet meer weet wat hij schrijft. Dit is de waarschijnlijkste optie want al meteen na de omineuze inleidende zin over Poetin etc. pent hij: “Het is weer tijd om te zwelgen in een oud trauma: onze afhankelijkheid van onbetrouwbare energieleveranciers. De laatste keer was in 1973.” 1973 was het jaar van de eerste oliecrisis en de eerste keer dat “we” ons in Nederland druk maakten over waar de grondstoffen voor onze stroom en benzine/diesel vandaan moeten komen. Zie verder optie 5.

5.De Volkskrant, hoewel een kwaliteitskrant, denkt in cliches. Ook een bijzonder waarschijnlijke optie. Ik was 18 in 1973, ik heb nog zelf gefietst over door auto’s verlaten autowegen, van auto’s lege grachten op een zondag in Amsterdam, bevangen door een vreemde erotische vreugde en gevoel van vrijheid. Maar wat weten lezers die in 1973 geboren zijn nog van deze “oliecrisis”? Als baby, kleuter en scholier hebben ze er niks van meegekregen, moeten we toch wel aannemen. Bewees 1973 de “onbetrouwbaarheid” van Arabische oliestaten? Helemaal niet.

In Nederland wordt altijd gedaan of het probleem toen was dat Israel in dat jaar een smerige oorlog tegen zijn buurland Egypte voerde (bombardementen op burgerdoelen in de steden zoals nu in Gaza) en dat Nederland toen van nare Arabische landen geen olie meer kreeg. Dus zoiets als nu ons probleempje met de boze Poetin.

Maar de werkelijkheid voor ALLE afnemer-landen van Arabische olie in de wereld, anti-Israel of niet, was in 1973 van een geheel andere historische orde: een reeks van oliestaten die toen nog allemaal bondgenoten waren van het Westen (Iran onder de Shah, Irak onder Saddam, Saudi-Arabië onder het Huis van Saud en anderen) nationaliseerden hun olieproductie en verhoogden de prijs. De overwinst op een vat ruwe olie (ruim 150 liter), dat toen nog voor enkele dollars opgepompt kon worden, ging voortaan naar de regeringen van die landen in plaats van naar een van onze troetelmultinationals zoals Shell. Dus, dat maakte die olieleveranciers betrouwbaarder: een electriciteitscentrale in Delfzijl wist toen dat de komende eeuw de olieprijs niet meer bepaald zou worden door enkele multinationals (toen bijgenaamd The Seven Sisters) maar via een door tientallen Arabische en andere buitenlandse staatsolie-bedrijven gedomineerde markt van vraag en aanbod, bedrijven die elkaars concurrenten zijn, niet broederlijk één lijn trekken. Ze zijn niet allemaal lid van OPEC, de Organization of Oil-Exporting Countries, en OPEC zelf heeft al decennia de grootste moeite de lidstaten aan de opgelegde quote houden.

Een daling in de olie-export van een producent werd en wordt al jaren snel opgevangen door andere producenten, zoals door het brave Saudi-Arabië, al 40 jaar ‘swing-producer’ bij uitstek. Het is gewoon een kwestie van tijd of dit olieverhaal gaat zich in Nederland en de rest van de wereld herhalen met het alomtegenwoordige gas. Poetin boos? Dan maar meer aardgas uit Iran, Irak, Turkmenistan en Azerbeidzjan (via de door de Brusselse EU onvoltooide Nabucco-pijplijn), of meer gas uit Algerije via de bestaande pijplijn met Italië of vloeibaar gemaakt en in schepen getransporteerd, dan wel stroom uit Noorwegen of meer windstroom al of niet omgezet in gas uit Duitsland (dat nu al vaak bij lekker stormweer of langdurige zonneschijn niet meer weet waar het heen moet met zijn energie).

Ik was een tijdje geleden volledig verzorgd in Boedapest (vliegticket, 4*-hotel, per diem) op uitnodiging van de Europese Commissie en schreef daarna het wereldschokkende artikel ‘The Golden Age of Gas’ voor de ooit zo leuke website sync.nl. The Golden Age of Gas is onze 21e eeuw. De wereld komt om in goedkoop gas, Poetin is maar een van de velen. De titel van het artikel heb ik overigens geleend van een rapport van het Internationaal Energie Agentschap in Parijs en dat kan het weten.

Rivierendelta Nederland, gelegen aan de winderige Noordzee en de woelige Atlantische Golfstroom, met zijn extreem winderige provincies als Zeeland, heeft maar een “vleugje” duurzame wind- en zonne-energie terwijl de windmolens in Spanje bij harde wind al in 60 procent van de landelijke stroombehoefte voor 48 miljoen Spanjaarden kunnen voorzien. Onder premier Jan-Peter Balkenende is onze energievoorziening qua reductie van broeikasgas en afhankelijkheid van Rusland de verkeerde kant opgegaan (kabinet-Balkenende I, II, III, IV – een soort bananenrepublieken die zelfs weer steenkool gingen gebruiken). We hadden Poetins landjepik al lang kunnen aanpakken als de hele EU tien jaar geleden op duurzame energie had ingezet of als Nederland wijzer dan de EU was geweest zoals Spanje. Maar ja, waar geen echt politiek leiderschap en dus geen wil is, is geen weg. Het antwoord op de vraag van JT’s artikel “Kunnen we zonder Russisch gas?” is dus “nee en dat wilden ze ook niet”.

“Nederland zou in 2050 een energievoorziening kunnen hebben die 80 procent minder broeikasgas uitstoot”, vervolgt JT alsof zijn artikel over broeikasgassen ging en niet over Russisch gas. Maar afgezien daarvan, in 2050? Dan is Poetin al vanzelf van ouderdom overleden. Gelukkig lezen we niet alleen de Volkskrant. Wist u het volgende? “Russia accounts for some 30% of the EU’s total imports of raw materials and roughly 20% of its gas and oil. But it accounts for only 12% of the EU’s overall energy consumption,” schreef het Poolse parlementslid Marcin Święcicki onlangs. Hij is voorstander van een jaarlijkse vermindering van de import van Russisch gas met vijf procent. Dan verzorgt dat gas dus in 2024 nog maar 6% van onze energieconsumptie. Dat kan Poetin nu al voelen aankomen. De EU legt wel vaker importquota op en kan bepaalde investeringen belonen.

Jeroen wil niet de verantwoordelijken aanwijzen voor het feit dat wij elke militaire uitdaging van Poetin en elke mafia style chantage van zijn bedrijf Gazprom moeten slikken. Dit is toch echt al geen discussie meer over welke energiebrandstof het minste de atmosfeer vervuilt (Jeroens ‘Stop de Broeikas’) – het gaat om: wie bestuurt in Nederland onze gasbehoefte? het kabinet? het parlement? de samenleving? Gazprom? Poetin zelve? de Gasunie en Tennet? de Europese Commissie in Brussel? het EU-parlement? Wie is verantwoordelijk voor de macht van Poetin/Gazprom in de EU en Nederland?

That’s the question.

 

 

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s