Maliki weg als premier van land zonder good guys

Donderdagavond heeft de Iraakse premier Nouri al-Maliki dan eindelijk aangekondigd dat hij afziet van een derde termijn als eerste minister. Dat is reden voor opluchting en zou nooit gebeurd zijn als buitenlandse soennitische godsdienstfanaten het noorden van Irak niet onder de voet gelopen hadden en met het uitroeien van de Yezidi’s hadden gedreigd. Al-Maliki heeft zijn acht jaar als premier gebruikt om in elk belangrijk instituut van de staat mensen te benoemen die aan hem persoonlijk loyaal waren: leger, politie, inlichtingendiensten, het federale hooggerechtshof, de staatsmedia, de Kiescommissie, grote ambassades. Voorlopig zal de nieuwe beoogd premier, dr. Haidar al-Abadi, die een maand krijgt om een kabinet samen te stellen, wel geen tijd hebben voor een zuivering, gezien de problemen in het Noorden. Dus zullen we zuinig moeten zijn met ons enthousiasme, mocht Al-Maliki een andere hoge functie begeren en krijgen, zoals vice-president, want dan beschikt hij over een formidabel netwerk om alsnog zijn beleid voort te zetten of aan een comeback te werken.

Dat beleid was van een verpletterende eenvoud: shi’itische alleenheerschappij, het slopen van de autonomie van de Kurdistan Regional Government (KRG), het duurzaam marginaliseren van door Soennieten gedomineerde provincies en steden, Amerikanen eruit, Iran erin.

Persbureau AP meldt op gezag van mannen die betrokken waren bij de onderhandelingen over Al-Maliki’s aftreden, dat hij bedongen heeft dat hij niet gerechtelijk vervolgd zal worden. Wat hij zelf op zijn kerfstok meent te hebben, vertelt het bericht niet, maar het is een saillant detail in dit feuilleton. In hetzelfde bericht zeggen de onderhandelaars dat niet alleen Washington, Al-Maliki’s eigen Dawa-partij en de coalitie van shi’itische partijen maar ook Iran van Al-Maliki af wilde.

“The Iranians played a great role in this reconciliation process between Dawa leaders,” said a Shiite leader involved in the talks, who spoke on the condition of anonymity to discuss confidential matters. “There were semi-daily messages and meetings the last few days to convince Maliki that he has to step down in an honorable way.”

Dit is een U-turn van Iran dat tot enkele dagen geleden meeging met de strategie van Al-Maliki om het Noorden als verloren voor de republiek Irak te beschouwen en in te zetten op bewapening van shi’itische milities om binnenkort Bagdad en de shi’itische heilige steden tegen de strijders van IS te beschermen. In die milities dreigden Iraanse ervaringsdeskundigen de leidende rol te gaan spelen – in plaats van Iraakse patriotten die er heus in het leger ook wel zijn. We moeten even goed opletten want het kan niet anders of er gaan generaals van het Iraakse leger met stille trom vertrekken en vervangen worden door militairen die in het verleden al goed samengewerkt hebben met de Amerikanen.

De Koerden zijn er helemaal klaar voor, samenwerking met Amerikanen en Europeanen om IS terug te jagen naar Syrie, in ieder geval om het grondgebied van de KRG te verdedigen. Hun reddingsacties voor de vluchtelingen uit de rest van Irak waren enkele dagen geleden bij tijden heroisch te noemen. Te hopen valt dat Bagdad binnenkort minstens een miljard dollar naar de KRG stuurt voor tenten, voedsel en medicijnen, want de Koerden zijn op alle mogelijke manieren financieel afgeknepen door Al-Maliki’s getrouwen, om ze er maar onder te krijgen. En er moet iets goed gemaakt worden: de nu verdreven premier liet de Koerdische leiders zo’n drie weken geleden ontploffen van woede toen hij beweerde dat zij samenspanden met de IS-terroristen. Die bewering is inmiddels op alle mogelijke manieren weerlegd, een beloning voor de Koerden hoort erbij.

De grootste uitdaging blijft het Iraakse leger weer gevechtsklaar en gevechtsbereid te krijgen. Dat zal de bulk van het werk van de verdrijving van IS moeten doen, niet alleen ver weg in Mosul en de noordelijke provincie Niniveh, maar ook vlakbij Bagdad, in Fallujah, dat op zo’n twintig km van de hoofdstad ligt.

Of een kabinet van nationale eenheid erin zit, is nog maar de vraag. Al-Maliki mag niet gedeugd hebben, de oppositiepartijen deugen mogelijk nog minder terwijl de Koerden al jaren geleden hun interesse verloren voor het politieke gedoe in Bagdad. Irak is een van die landen zonder good guys geworden maar het is niet helemaal uitgesloten natuurlijk dat de IS-dreiging kansen schept voor nieuwe helden.

 

Foto: Verering van Al-Maliki en de vorige president Talabani in betere tijden

politie parade 1780x1200 met portretten van president Jalal Talabani en premier Nouri al-Maliki

 

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s