Noem de ramp met MH17 een oorlogsmisdaad

Het bombarderen van burgers en civiele doelen zoals nu in Gaza, Syrië, Oekraïne en Irak gebeurt, is al heel lang een oorlogsmisdaad. Al voordat het Internationaal Strafhof geboren werd en door tientallen landen erkend, was het bombarderen van steden een schending van het zogeheten internationale humanitair oorlogsrecht. En voordat de Conventies van Genève het licht zagen, was het ook al verboden krachtens dat deel van de sharia dat over de wetten voor de oorlogvoering ging. Zo ook het uit de lucht schieten van een burgervliegtuig als dat van vlucht MH17 (als dat tenminste de toedracht is geweest, want bewijs hebben we nog steeds niet gezien, hoewel bijvoorbeeld Washington zegt dat te hebben). De oorlogvoerende partijen moeten zeker weten dat het om een militair vliegtuig gaat of anders niet op de knop drukken.

Nu onaangename feiten uit de geschiedenis steeds sneller terugkeren bij hun makers, kunnen we er zeker van zijn dat de slachtoffers of hun nabestaanden niet weer een halve eeuw op een proces en straf voor de daders hoeven te wachten. Voor landen die geen lid zijn of geen volwaardig lid zijn van het Internationaal Strafhof (zoals de VS, Israel), kan het langer duren, omdat de VN-Veiligheidsraad er dan nog tussen zit als instantie die deze rechtbank de opdracht tot een proces moet geven. Het werk van de onderzoekrechters van het Strafhof (International Criminal Court, ICC) kan ook op alle mogelijke manieren belemmerd worden, maar het is een gegeven bij oorlogsmisdaden dat er altijd veel getuigen en documenten zijn.

Een plezierige omstandigheid bij oorlogsmisdaden is dat ze niet verjaren, hoewel het Strafhof alleen over misdaden mag oordelen die na de oprichting ervan zijn begaan in 2002. Dus oorlogsmisdaden uit de Tweede Wereldoorlog of uit de tijd van de koloniale bevrijdingsoorlogen, daar mag het hof zich niet mee bezighouden. Dit is afgesproken vanwege onder meer het beginsel Nulla crimen sine lege, geen misdrijf zonder wet. Dit beginsel wil zeggen dat alleen die menselijke gedragingen strafbaar zijn die door de wet als zodanig zijn aangewezen. We kunnen mensen niet voor het gerecht slepen voor iets wat ten tijde van de daad officieel nog geen misdrijf was. De wetgeving waarop het Strafhof stoelt (in feite een verdrag), gaat veel verder dan het vroegere oorlogsrecht (bijvoorbeeld inzake kindsoldaten en massale verkrachting). Waarschijnlijk om zoveel mogelijk landen over de streep te trekken lid te worden van het ICC kan het ook geen oorlogsmisdaden behandelen, die bijvoorbeeld al in de Conventies van Genève werden benoemd.

Toen het Strafhof nog niet bestond, ging het er nogal primitief aan toe in de rechtsspraak. Tijdens het beroemde proces tegen nazi-kopstukken in Neurenberg, bijvoorbeeld, vermeden de geallieerde aanklagers het de Duitse ministers aan te klagen voor het bombarderen van onverdedigde steden. Want dat hadden de Amerikanen en de Britten ook gedaan. Tientallen Duitse steden waren verwoest door carpet bombing en andere door een manier van bombarderen die grote vuurzeeën veroorzaakte. Dat zoveel burgers omkwamen was precies de bedoeling – zoals later bij gebruik van de atoombom. Maar ze kwamen ermee weg, het ICC zou nog 57 jaar op zich laten wachten.

Momenteel worden allerlei dramatische woorden gebruikt voor het lot van vlucht MH17: tragedie, ramp, catastrofale vergissing. Ik denk dat het beter is het woord oorlogsmisdaad te gebruiken, dan kan het Internationaal Strafhof aan het werk gezet worden. Tenzij er mensen blijken te zijn die het voorzien hebben op vliegtuigen van Malaysian Airlines en die deze opblazen om redenen die niets met oorlog van doen hebben, is wat er daar boven de Oekraïne is gebeurd, per definitie een oorlogsmisdaad.

Iedereen, ook individuele burgers, mogen het Internationaal Strafhof vragen in actie te komen. Dat is ook zo’n geweldige vooruitgang vergeleken met de tijden voor de eeuwwisseling.

Het Internationaal Strafhof opende op 25 april 2014 een verkennend onderzoek naar de gebeurtenissen in Oekraïne in de periode van 21 november 2013 tot 22 februari 2014. Dit onderzoek werd mogelijk doordat Oekraïne, nog geen lid van het Strafhof, op 17 april de rechtsmacht van het Hof voor deze periode erkende. Misschien kan de periode opgerekt worden? Dan hoeft de VN niet te wachten op instemming van Rusland.

 

 

 

 

 

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s